mái tóc của bà

Khi bà vào tuổi 70, chúng tôi khuyên bà nên cắt tóc cho gọn, tóc ngắn sẽ dễ tắm gội, nhìn cũng trẻ hơn. Năn nỉ nhiều năm, bà nhất định giữ nguyên quan điểm “tới chết cũng không cắt”. Vậy mà cũng có một ngày bà đồng ý cho các con muốn làm gì với tóc bà thì làm. Khi ấy bà bước vào tuổi 82, đối diện trước cơn đau thập tử nhất sinh, không thể tự mình tắm gội.

 

Tóc vấn của các bà là niềm tự hào của cả một thế hệ

Lý do bà chịu cắt tóc là vì muốn con cái đỡ nhọc nhằn khi tắm gội cho bà. Cắt tóc là việc cực chẳng đã. Bà bảo, một khi bà đã không tự chăm sóc mái tóc cho mình, thì để dài để làm gì nữa! Bà nói như dỗi chính bản thân mình, như tiếc cho mái tóc đã gắn bó với bà gần 80 năm qua.
Thời của bà, trẻ lên ba đã bắt đầu để tóc dài, nên cắt đi mái tóc như cắt bỏ một phần thân thể, làm sao tránh khỏi bồi hồi. Vì thế, trước khi quyết định đưa bà đi cắt tóc, mẹ con tôi vận động cả nhà phải khen động viên khi bà cắt tóc trở về, kẻo bà buồn và đỡ cảm thấy khó chịu vì thấy mình trở thành… người lạ.
Nhớ cô thợ cắt tóc hỏi “bà thích cắt kiểu chi?”, bà tôi lắc đầu “chi cũng được”, tỏ vẻ không quan tâm tới kiểu tóc mới, nên xấu đẹp gì cũng không quan trọng. Mẹ con tôi chọn kiểu tóc phù hợp với gương mặt bà. Bà ngồi rất “ngoan hiền” trước gương, nhưng tôi đoán trong lòng chắc hồi hộp lắm!

 

Bà sau khi cắt tóc

Khoảng mười lăm phút là cắt xong mái tóc. Ngắm mình trong gương, bà bảo “cũng được”. Nhưng thú thật, trông bà lạ quá. Hơn 40 năm mặc định khuôn mặt bà với mái tóc dài, nay nhìn mái tóc ngắn gọn tưng, mẹ con tôi không khỏi bất ngờ, dù đó là điều biết trước.

Nhìn bà hiện đại hơn, trẻ trung hơn, nhưng sự lạ lẫm, dù không nói ra, vẫn để lại trong tôi niềm tiếc nuối. Không phải đơn giản là tiếc mái vừa bị cắt bỏ, hay chỉ muốn nhìn mãi gương mặt bà với mái tóc dài trông dịu dàng, chân chất đồng quê, mà tiếc cho tuổi già của bà đến quá nhanh, tiếc cho sự sống của bà đang rút ngắn mỗi ngày.

 

Bà thường gội đầu bằng bồ kết

Tôi nhớ như in ngày tôi còn nhỏ, những ngày chưa có điện, vào đêm trăng sáng, bà thường tranh thủ gội đầu và chải tóc trước sân. Mấy mẹ con tôi ngồi trên bậc thềm cạnh đó, chuyện trò đủ thứ cùng bà. Thường thì bà gội đầu vào lúc trời chập choạng tối. Là vì khi ấy bà đã hoàn thành công việc trong ngày.
Những hôm không trăng, bà ngồi trong nhà, mẹ con tôi thay nhau dùng quạt mo quạt tóc cho bà. Tóc bà dày và dài, nếu không hong tóc trước gió, sẽ rất lâu khô. Bà gội đầu bằng trái bồ kết, thêm lá chanh lá bưởi lá sả bứt ngoài vườn nhà, vườn hàng xóm. Nồi nước gội thơm nức cả gian bếp, nơi góc giếng. Tóc bà khi khô xõa ra, mùi thơm vẫn còn ngan ngát, thật dễ chịu.

 

Mái tóc của bà

Mấy ngày đầu sau cắt tóc, bà dường như vẫn chưa quen, thỉnh thoảng đưa tay sờ lên tóc. Các con thấy thế liền bảo “đẹp rồi ngoại”. Bà cười “tổ cha bây, đẹp cái nỗi gì, chủ yếu cho mát cho tiện thôi”. Với bà, cái gì tiện cho con cháu là được. Bà không còn sức khỏe để chăm sóc một mái tóc dài, nên cắt tóc ngắn là lựa chọn duy nhất đúng. Bà nhận ra điều đó rõ ràng nhất, khi lần đầu tiên bà không tự tay tắm gội cho mình.

Bà bệnh, các cụ hàng xóm hay qua thăm, trò chuyện cho bà vui. Mấy đầu tóc ngắn quây quần, bạc trắng, khiến tôi dấy lên niềm thương cảm. Thế hệ bà tôi, ai cũng để tóc dài, để cho tới khi không còn sức chăm sóc tóc mới thôi. Từ ngày bà tôi bệnh, không di chuyển đôi chân được nữa, các cụ thường sang nhà tôi, cùng với bà tôi kể chuyện xửa chuyện xưa.
Từ thời các cụ chân ướt chân ráo về làm dâu xóm này, thời nhà ông Hà có mấy cây bưởi cao lớn mà ít chịu ra trái. Nhưng ông không chặt đi, mà để dành cho đàn bà con gái tóc dài, ai thích hương bưởi thì hái lá về gội đầu. Hay vườn sả nhà ông Sử, ông sẵn lòng cho “đội quân tóc dài” nhổ sả về dưỡng tóc, tạo mùi thơm cho tóc.

 

Mái “tóc tiên” của bà

Các cháu nhỏ của bà tôi hay gọi bà là “bà tiên”, vì tóc bà giờ đã bạc trắng. Đôi bàn tay bà chẳng còn linh hoạt để đưa lên vuốt tóc. Thời điểm này, nếu tóc dài, bà cũng chẳng thể tự tay búi tóc, vấn tóc theo ý mình.
Tiếc là, khi mái tóc bà bắt đầu trở nên quen thuộc trong lòng con cháu, là lúc bệnh bà tôi trở nặng. Tôi biết, bệnh tật đã khiến bà chẳng còn thiết tha đến tóc tai, lụa là. Tôi tin, nếu là bệnh nhẹ, khi khỏe lại, chắc chắn bà sẽ nuôi cho tóc dài ra…

Cắt tóc là việc cực chẳng đã

Join the Discussion

Your email address will not be published.